قهرمان ميرزا عين السلطنه
1551
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
داشتند كى نگاهدارى و پرستارى خواهد كرد ، جز تو اى خداى كريم . به حق همان مكه ، زمزم و صفا ، هم صبر به ما عطا كن و هم عاقبت امر ما و اين طفلان را بخير كن . آسمان در كشتى عمرم كند دايم دو كار * گاه شادى بادبانى ، گاه انده لنگرى ديگر بيشتر از اين تفصيل نمىدهم . از افخم الدوله نيمهجانى باقىمانده . همهكس بايد به او ترحم كند . قدر اين خدمات او را در اين سفر چه به آن مرحومه تا ساعت مردن و چه به سايرين از بردن و مراجعت دادن ماها بايد خيلى بدانيم و تشكر كنيم . اين يك جوان بيست و سه ساله چقدر تحمل مشقت و زحمت كرده و چقدر مصيبت كشيده . حقيقتا خيلى طاقت آورده و از خيلى اشخاص سفركردهء تجربه نموده بيشتر از [ عهدهء ] تكاليف اين سفر برآمده . حق فرزندى را تا ذرهء آخر در حق مادرش بهجاى آورده . خداوند از او راضى و خشنود است . سفر كردن با زن ، با جمعى نوكرهاى جوان كه پيرمرد و شيخ قافلهء آن مشهدى اكبر للهء هرمز باشد ، با آن طبايع مختلف خانمها ، همه از او بزرگتر ، هريك به يك خيال و يك آهنگ ، ده ماه زحمت بكشد خدمت كند ، روزى ده مرتبه كجاوه را بلند كند و به زمين بياورد ، خواب و خوراكش معلوم نباشد ، آخرش هم در همچو جائى گرفتار ناخوشى خانم و آنهمه صدمه و زحمت بدون هيچ نتيجه ، خيلى طاقت لازم دارد . در مراجعت ، با آنكه دماغ سوختگى از هر كارى انسان را مانع مىشود طورى از عهدهء خدمت به خانمها برآمده كه ذرهاى دلخورى نداشتند . حتى يك نفر كلفت را نمىگذارد ديگرى سوار كرده و پياده كند . تحمل تمام زحمات قافله با خودش شخصا هست . همه راضى و شاكر بودند . حتى تازهگل با آن چس دماغى كه دارد . خداوند توفيق تلافى زحمات او را به ما عطا فرمايد و اميدوارم رستگار دو جهان باشد . تو نيكى مىكن و در دجله انداز * كه ايزد در بيابانت دهد باز خداى دو سراى اجر و مزد به او كرامت خواهد فرمود . طول عمر ، شوكت و عزت نصيبش خواهد نمود . يكشنبه 29 - مشكوة الملك همان پريروز عصر رفت . شريف الملك ديروز عصر رفت . خلعت مرحمتى حضرت و الا را هم داديم خيلى مايهء تشكرش شد . اين دو روز را تمام مشغول ماتمدارى و تعريف سفر بودند . امروز گفتيم باغ جويبار برويم ناهار ساجكباب و بزقورمه داديم تهيه كردند . خانمها بعضى الاغ بعضى اسب سوار شده چند چادر هم زده بودند . هواى باغ هم بهتر از ده بود . دروى جو تمامشده مشغول دروى گندم هستند . محصول امسال كوريجان صد خروار علاوه پارسال است . قنات ماشاء الله خوب آبى پيدا كرده .